fototoxische-stoffen

Bultjes van cosmetica in de zon

De zomermaanden zijn heerlijk, maar je huid heeft het vaak zwaar te verduren.  En hoe ellendig is het als je gedurende je vakantie last hebt van een jeukende huid die onder de bultjes zit. Vorige keer heb ik al wat verteld over echte zonneallergie (PMLE). Nu wat meer over het broertje van zonneallergie: de fototoxische of fotoallergische reactie op stoffen in je huidverzorgingsproducten of medicijnen.

Het gaat dus om stoffen die een reactie op licht geven in de huid. In tegenstelling tot bij zonneallergie verdwijnen de klachten als je stopt met het slikken of smeren van de boosdoener. Zie je bij zonneallergie dat je handen en je gezicht niet mee doen, bij een fototoxische reactie is dat vaak wel het geval. En daar waar PMLE eigenlijk vooral optreedt bij de eerste blootstelling aan de zon, kan een fototoxische reactie altijd ontstaan.

Screen je huidverzorgingsproducten

Ik kan er zo boos om worden. Uit onderzoek weten we dat een heleboel ingrediënten problemen geven in de zon en toch worden ze massaal nog toegevoegd aan huidverzorgingsproducten, en zelfs aan zonnebrandcrèmes. Bekende ‘boosdoeners’ zijn geur- en kleurstoffen, maar nota bene ook bepaalde  zonnebrandfilters zoals oxybenzone.  Check de ingrediëntenlijst van je favoriete (body)producten verder ook eens op plantextracten als citrus, sinaasappel, bergamot, mandarijn, grapefruit, limoen, lavendel, rozemarijn, vijg, angelica, sintjanskruid, tea tree en gember. Door dit soort ingrediënten kan niet alleen irritatie van de huid ontstaan, je kunt er zelfs lelijke pigmentvlekken door krijgen. Onderschat het niet, elk jaar opnieuw melden zich mensen bij de dokterspost met blaren en brandwonden doordat ze met citrussap op de huid in de zon hebben gezeten.

Handdoekjes en oliën in de spa

Kijk ook uit met die naar limoen geurende handdoekjes die je soms aan de rand van het zwembad van je hotel uitgedeeld krijgt. In veel spa’s hebben ze de neiging om met essentiële oliën te werken, was je huid daarom ook altijd goed af na een geurige massage voordat je weer in de zon gaat. Als ik in het buitenland naar een spa ga, vraag ik zelf altijd om een neutrale carrier oil als kokos- of amandelolie. Dat voorkomt veel ellende!

Gelukkig zijn in huidverzorgingsproducten de concentraties eigenlijk altijd te laag om zulke heftige huidschade te kunnen veroorzaken, maar ze kunnen wel voor vervelende uitslag zorgen. Kijk dus kritisch naar je huidverzorgingsproducten en laat weg wat verdacht is of wat je niet strikt nodig hebt. Zo is het behoorlijk eenvoudig erachter te komen welk product bij jou de boosdoener is.

Ook geneesmiddelen

Veel mensen realiseren zich niet dat bepaalde middelen uit hun medicijnkastje ook problemen kunnen geven in de zon. Slik je antidepressiva, antibiotica als tetracylclines, NSAID’s, orale contraceptiva of plastabletten, dan loop je een hoger risico. Gebruik je dit soort medicijnen en reis je af naar een zonnige bestemming, lees dan even goed de bijsluiter. Je weet dan dat je je huid extra goed moet beschermen tegen de zon en soms is er in overleg met je arts een huidvriendelijker alternatief mogelijk…

voeding_en_DE_HUID

Voedingstoffen die je (huid) mooier maken

De relatie tussen voeding en huidproblemen is door artsen heel wat jaren genegeerd. Maar wat wij eigenlijk al wel wisten en wat nu ook op grote schaal bewezen wordt, is dat voeding en je huid niet los van elkaar staan. Suikers bijvoorbeeld werken puistjes én rimpels in de hand. Antioxidanten kunnen je huid juist beschermen. Welke voedingsstoffen staan op mijn lijstje favorieten met stip bovenaan?


Vitamine C

Vitamine C is een van de bekendste antioxidanten. Op huidgebied is naar geen enkel ingrediënt zoveel onderzoek gedaan. Antioxidanten zijn stoffen die het lichaam beschermen tegen vrije radicalen. Die zuurstofdeeltjes ontstaan bij lichaamsprocessen en veroorzaken schade aan cellen. Dit proces wordt ook wel oxidatieve stress genoemd. En deze stress wil je liever niet in je lijf; het maakt oud!
Maar vitamine C doet nog meer, het helpt bij de aanmaak van collageen (niet voor niets kregen bemanningen van schepen vroeger scheurbuik als ze maandenlang op zee geen verse groenten en fruit aten) en zorgt dat je huid zijn stevigheid houdt. Ook werkt vitamine C ontstekingsremmend, en dat is weer fijn bij huidaandoeningen als acne en rosacea. En dan helpt de stof ook nog eens tegen pigmentvlekken.

Vitamine C wil je dus gewoon graag in hoge concentraties terugzien in je huidverzorging. Voor een optimale bescherming van je velletje is het goed om ook voldoende van de vitamine binnen te krijgen via je voeding en/of een supplement (12).

Waarom niet alleen in je voeding of met supplementen denk je misschien? Omdat het heel lastig is om op deze manier een voldoende hoge concentratie vitamine C in je huid te krijgen.  Combineren werkt het allerbeste, eten en smeren dus!

Nog krachtiger: astaxanthine

Dit bijzondere stofje met zijn lastige naam staat de laatste jaren flink in de belangstelling. Bij mij is hij ook favoriet! Astaxanthine  is net als vitamine C een antioxidant, maar dan een heel krachtige.  Vooral in Japan gaat het nutriënt door als supersupplement  tegen rimpels en andere tekenen van huidverval. In onderzoek (o.a. 123) is bewezen dat astaxanthine een ontstekingsremmende werking heeft en zonschade kan voorkomen.

Astaxanthine wordt gemaakt door beestjes als algen en plankton als natuurlijke bescherming tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof. En zo wordt de stof uiteindelijk ook in ‘ons voedsel’ aangetroffen. Astaxanthine  geeft het ‘roze kleurtje’ aan bijvoorbeeld zalm, garnalen, forel of kreeft. Voor wie dit niet dagelijks op zijn menu heeft staan: er bestaan steeds meer supplementen met de veelbelovende mooimaker. Waarom niet in je huidverzorgingsproducten? Dit stofje is zo fel gekleurd dat het zelfs in minimale concentratie je product rood maakt en erger nog je huid ook!

Omega-3 vetzuren

Omega 3-vetzuren maken deel uit van de huidbarrière. Samen met cholesterol en ceramiden vormen deze vette stofjes het natuurlijke beschermende waslaagje, waardoor de huid gehydrateerd blijft en beschermd is tegen invloeden van buitenaf.
De vetzuren kun je binnenkrijgen via producten als vette vis, noten of lijnzaadolie, of speciale supplementen. Maar je kunt de stoffen ook direct op de huid aanbrengen, bijvoorbeeld als je erg last hebt van een droge of geïrriteerde huid. Net als bij vitamine C werkt de combinatie van voeding en smeren het allerbeste.

Vitamine D

Werd vroeger vooral naar onze botten gewezen, inmiddels weten we dat vitamine D ook een belangrijke rol speelt bij de werking van spieren en afweersysteem. Een tekort wordt in verband gebracht met heel veel ziekten, van hart- en vaataandoeningen tot depressies.  Maar Vitamine D is ook belangrijk voor je huid. Door zijn antioxidantwerking beschermt vitamine D tegen zonschade, de stof is verder belangrijk voor een goede wondgenezing en werkt ook ontstekingsremmend. Verder is er bewijs dat er een relatie is tussen acne en een laag vitamine D-gehalte. En of dat nog niet genoeg is, lijkt vitamine D te beschermen tegen allergische huidreacties en eczeem.
Vitamine D halen we uit vette vis, vlees en eieren, of boter waaraan de vitamine is toegevoegd. Maar het overgrote deel van wat we nodig hebben, maken we zelf aan in de huid. Hiervoor is wel zonlicht nodig. Bovendien is niet iedere huid even goed in het produceren van de vitamine. De oudere en getinte huid maken veel minder snel vitamine D aan dan een jongere, lichte huid. Niet zo vreemd dus dat zo veel mensen, vooral in de winter, een tekort aan vitamine D hebben.
Extra lang zonnen of zonnebanken is echter een slecht plan. Probeer voldoende vitamine binnen te krijgen met voeding en slik zonodig wat bij. Ik durf best te zeggen dat dat eigenlijk voor iedereen heel verstandig is!

Probiotica

Probiotica zijn zogenaamde goede bacteriën. De meeste mensen zullen de naam kennen van de kleine ontbijtdrankjes, maar er zijn ook heel wat capsules en poeders op de markt met ‘gezonde bacteriestammen’. Probiotica worden vaak in een adem genoemd met darmklachten, maar er komen steeds meer aanwijzingen dat ze veel zouden kunnen betekenen voor de huid. Bijvoorbeeld bij aandoeningen als eczeem, of bij rosacea en acne waarbij de balans tussen de huidbacteriën is verstoord.
Gebleken is dat het gebruik van probiotica de barrièrefunctie kan verbeteren en de huid kan helpen vocht vast te houden. Ook op het gebied van antiveroudering lijken ‘goede bacteriën’ een rol te kunnen spelen. Probiotica in huidverzorgingsproducten lijkt nog niet zo heel zinvol, in een crèmetje verliezen ze razendsnel hun werking. Maar ik volg de ontwikkelingen op dit gebied op de voet en houd jullie op de hoogte!

darm_en_huid_def

Darm(bacteriën) en de huid

Heel vaak krijg ik de vraag of er nog spannende ontdekkingen zijn op huidgebied. En hoewel bladen ons laten geloven dat de nieuwste ingrediënten en apparatuur je zomaar tien jaar jonger kunnen maken, is er weinig nieuws onder de zon. Toch is er een ontwikkeling die ik op de voet volg en die ik zelf tamelijk revolutionair vind. En dat is het onderzoek naar de rol die de darmen spelen bij de huid. Het is eigenlijk oude kennis in een nieuw jasje, veel artsen passen het nog niet toe en er is meer onderzoek nodig om alle puzzelstukjes in elkaar te laten vallen. Maar graag deel ik vast wat van deze inzichten, omdat ik weet dat je huid (en je gezondheid) er flink van kan opknappen.

Vroeger (en binnen de Oosterse geneeswijzen) werd er heel goed naar de huid gekeken om te zien wat iemand onder de leden had. Maar tegenwoordig is dat een beetje anders. Heb je eczeem? Dan gaan we een vette crème en corticosteroïden smeren. Zit je huid onder de puistjes? Dan geven we antibiotica om de bacteriën te doden. Nog afgezien van het feit dat een antibioticum geen onderscheid maakt tussen ‘slechte’ en ‘goede’ bacteriën, en daardoor de balans in het gehele lichaam wordt verstoord, is er het gevaar van resistentie. Ik ben het dan ook steeds meer oneens met deze benadering. Ik vind dat we daarom heel voorzichtig en terughoudend moeten zijn met het voorschrijven van antibiotica.

Onderliggende oorzaak

Maar belangrijker: het is naar mijn idee een denkfout om bij huidaandoeningen slechts naar de buitenkant te kijken. Want als je huid nu je gezondheid weerspiegelt, dan is alleen het voorschrijven van  een crèmepje dweilen met de kraan open. En dat is nu precies wat er de laatste jaren ook uit de literatuur naar voren komt; hoewel huidverzorgingsproducten en medicinale crèmes de huid kunnen helpen weer gezond te worden, is er vaak ook een onderliggende oorzaak voor de huidproblemen.

Een heel goed voorbeeld is acne. Uit onderzoek blijkt dat er bij acne sprake is van een ontstekingsproces van de huid en een versterkte immuunrespons. Even in jip-en-janneketaal; je reageert als het ware ‘allergisch’ en heel heftig op dingen waar een ander mens gewoon goed tegen kan. Zo doden we bij acne bacteriën waar iemand zonder acne gewoon zonder klachten mee kan leven. Hetzelfde fenomeen zie je eigenlijk bij rosacea. Hoewel rosacea gerelateerd is aan de aanwezigheid van demodexmijten, komen die bij vrijwel iedereen voor. Maar bij mensen met rosacea veroorzaken ze echt problemen; hun huid reageert er overdreven heftig op!

Hoewel het soms nuttig is om deze ‘triggers’ uit te schakelen, is het misschien wel veel nuttiger ervoor te zorgen dat je lijf wat minder heftig gaat reageren. Je kunt je huid bijvoorbeeld helpen weer sterk en stevig te worden zodat zij zichzelf kan verdedigen. Dit kan je doen door het natuurlijk evenwicht te herstellen, bijvoorbeeld door te hydrateren en gebruik te maken van ontstekingsremmende en barrièreherstellende ingrediënten. Maar dat is in veel gevallen niet genoeg. Uit onderzoek blijkt namelijk dat die overdreven heftige afweerreactie niet alleen in de huid plaatsvindt, maar in het gehele lichaam. En uit ditzelfde onderzoek blijkt dat er in veel gevallen sprake is van een chronische ontsteking en een versterkte immuunrespons in het lichaam.

Waar komt die chronische ontsteking vandaan?

Er kunnen veel redenen zijn voor een verstoring van het evenwicht in je immuunsysteem en het ontstaan van een chronische staat van ontsteking, en daarmee ook van problemen van je huid. Een verkeerde voeding, antibioticakuren, overgewicht, roken, te weinig slaap en veel stress kunnen allemaal bijdragen aan dit verhaal. Maar op één oorzaak wil ik wat dieper ingaan. En die oorzaak ligt bij de darm; een disbalans van de goede en slechte bacteriën in de darm (dysbiose of SIBO) en de zogenaamde ‘leaky gut’ kunnen voor een hoop problemen zorgen. Keer op keer wordt aangetoond dat deze darmproblemen vaak voorkomen bij mensen met acne en rosacea.

Het is een ingewikkeld verhaal, maar als het rommelt in jouw darm kan een hele cascade aan gebeurtenissen ervoor zorgen dat jouw lijf (en huid) heel heftig reageert op van alles en nog wat. Bovendien kan dat ook weer invloed hebben op je hormoonfunctie, met alle gevolgen van dien.

Het is echt de moeite waard om hier goed bij stil te staan, zeker omdat uit onderzoek is gebleken dat na behandeling van de darm ook de huid opknapt. Hoewel er nog weinig artsen zijn die hier expliciet naar kijken, heb ik wel advies voor je. Als je last hebt van acne of rosacea, behandel dan niet alleen je buitenkant, maar probeer ook je binnenkant weer op orde te krijgen…

Dit zijn mijn tips

Check de darmen
Heb je huidklachten én veel darmproblemen, laat dan een keer uitzoeken of er een onderliggende reden is voor jouw darmklachten.

Voeding en leefstijl
Ook zonder darmklachten kan het zijn dat jouw lijf zich in een chronische staat van ontsteking bevindt; wel of niet veroorzaakt door de conditie van je darm.  Probeer eens uit of je je lichaam weer tot rust kan brengen. Bijvoorbeeld zo:

  • Eet een dieet met zo min mogelijk slechte koolhydraten, en laat alcohol even achterwege
  • Voor sommige mensen kunnen gluten en melkproducten een probleem zijn. Probeer ze een tijdje te minderen om te zien wat het bij jou doet
  • Zorg voor voldoende slaap, lichaamsbeweging en ontspanning
  • Kies voor goede vetten en vermijd slechte vetten (verzadigde vetzuren en transvetten). Je kunt eventueel omega 3-vetzuren slikken
  • Voeg voldoende groente en vezels toe aan je dieet
  • Als je denkt dat je met je huidige dieet en levensstijl te weinig vitamines en nuttige stoffen binnenkrijgt, kunnen extra vitamine D, probiotica, en bijvoorbeeld astaxanthine een hoop voor je lijf en je huid doen en anti-inflammatoir (ontstekingsremmend) werken. Probeer het eens uit! Uit onderzoek weten we dat het kan helpen

Neem de tijd
Als je een poging wilt wagen om de boel weer op de rit te krijgen, probeer dit dan tenminste vier weken, maar liever nog wat langer en kijk ondertussen goed wat je plan van aanpak met je huid (en je lijf) doet. Als je hier serieus mee aan de slag gaat en het combineert met een barrièreherstellend en ontstekingsremmend huidverzorgingsplan, denk ik dat je heel erg blij bent dat je een poging heb gewaagd. Niet alleen voor je huid, maar ook voor je gezondheid!

 

Wishing you great skin!

Copyright © 2018 Dermavision - Vormgeving & Techniek: JRS-Webdesign